Posted in Մայրենի

Ղ. Աղայան. կենսագրություն

Համացանցից փոքրիկ ու հետաքրքիր կենսագրական տեղեկություն դո՛ւրս գրիր Ղ. Աղայանի մասին:

Ղազարոս Աղայանը ծնվել է ապրիլի 4–ին, Վրաստանում` հայաբնակ գյուղում։

Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում և Շամշուլդա գյուղի քահանա Տեր-Պետրոսի մոտ։ 1853-ին Աղայանը ընդունվել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, մեկ տարի հետո ինքնակամ հեռացել։ Այնուհետև իր գիտելիքները լրացրել է ինքնակրթությամբ։

Ղազարոս Աղայանը աշխատել է որպես գրաշար Թիֆլիսում, Մոսկվայում և Պետերբուրգում։ 1867-ին վերադարձել է Անդրկովկաս, եղել է Էջմիածնի տպարանի կառավարիչ, խմբագրել «Արարատ» ամսագիրը։ Դասավանդել է Ախալցխայի, Ալեքսանդրապոլի, Երևանի, Շուշվա դպրոցներում, եղել Վրաստանի և Իմերեթիայի հայկական դպրոցների թեմական տեսուչ։ Աշխատել է «Փորձ» հանդեսի խմբագրությունում որպես քարտուղար, գործուն մասնակցություն ցուցաբերել «Աղբյուր» մանկական պատկերազարդ ամսագրի խմբագրմանը։ 1895-ին Աղայանը ձերբակալվել է հնչակյան կուսակցությանը պատկանելու մեղադրանքով, աքսորվել Նոր Նախիջևան, ապա՝ Ղրիմ։ Այնուհետև մինչև կյանքի վերջը եղել է ցարական ժանդարմերիայի հսկողության տակ։

Posted in Մայրենի

«Հնարագետ ջուլհակը». առաջադրանքներ

Կատարի՛ր պատմվածքի տակ գտնվող բոլոր առաջադրանքները:

Հարցեր և առաջադրանքներ

Գրի՛ր կապույտ գրված բառերի հոմանիշները:

Լուռ ու մունջ – սուս ու փուս
Դատարկ – փուչ, սին
Երկյուղ – վախ, ահ
Միմյանց – իրար
Սաստկանալ – զորանալ, թնդանալ
Փարատել – ապաքինել, բուժել
Ջուլհակ – ոյտայնագործ, կտավագործ
Ճախարակ – ծիծեռնիկ
Հանճար – Տաղանդ
Համբավ – տեղեկություն
Անհամար –  անթիվ, անհաշիվ, անչափ, անքանակ

Բացատրի՛ր նարնջագույնով գրված նախադասությունները, արտահայտությունները:

տեսնե ի՞նչ բան է, ի՞նչ է դերվիշի ուզածը, ինչո՞ւ է ժողովրդին սարսափի մեջ գցել – Հասկանալ, թե ինչումն է բանը և ինչ է ուզում դերվիշը։

լուն ուղտ շինելով – մեծացնել չնչին բանը

ժանտախտով պիտի դատարկես մեր երկիրը – հիվանդությունից կդատարկվի երկիրը։

ունքը շինելու տեղ, աչքն էլ հանեցին – օգնելու փոխարեն վիճակը ավելի վատացնել։

ծպտված ման էր գալիս Սպահանի Հայոց թաղումը – թաքուն ման էր գալիս Սպահանի Հայոց թաղումը։

Եթե ինձ ճանաչեցիր՝ չլինի թե երևցնես այդ բանը, թող մեր մեջը մնա –  ինձ ճանաչեցին, բայց ինձ հայտնի մի դարձրու։

Հնարագիտություն, թագավոր, կտավ, հարցմունք, կախարդական, անմահական, գլուխ, արհեստասեր բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր, որոշի՛ր կազմությունը (պարզ, բարդ, ածանցավոր, բարդ ածանցավոր):

Հնարագիտություն – հնար (արմատ), ա (հոդակապ), գիտ (արմատ), ություն (ածանց), բարդ ածանցավոր բառ
Թագավոր – թագ (արմատ), ավոր (ածանց), ածանցավոր բառ
Կտավ – պարզ բառ
Հարցմունք – հարց (արմատ), մունք (ածանց), ածանցավոր բառ
Կախարդական – կախարդ (արմատ), ական (ածանց), ածանցավոր բառ
Անմահական – ան (ածանց), մահ (արմատ), ական (ածանց), ածանցավոր բառ
Գլուխ – պարզ բառ
Արհեստասեր – արհեստ (արմատ), ա (հոդակապ), սեր (արմատ), բարդ բառ

Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր 5 անձ ցույց տվող, 5 իր ցույց տվող գոյականներ: Պատմվածքից փորձիր գտնել և դուրս գրել հատուկ գոյականը:

Անձ ցույց տվող գոյականներ – Շահ-Աբաս, դերվիշ, ջուլհակ, գիտնական, բնակիչ
Իր ցույց տվող գոյականներ – հագուստ, փայտ, տանիք, ցորեն, օրորոց

Բնութագրի՛ր դերվիշին, ջուլհակին:

Դերվիշ – Դերվիշը մարդ էր, որը կարծում էր, որ ամեն-ինչը պատկանում է նրան։
Ջուլհակ – ջուլհակը շատ խելացի մարդ էր, նա շատ լուրջ էր խորհում։

Ի՞նչ սովորեցրեց քեզ պատմվածքը: Բանավոր ներկայացրո՛ւ:

Posted in Մայրենի

Ղ. Աղայան «Հնարագետ ջուլհակը»

Հարցեր և առաջադրանքներ

Գրի՛ր կապույտ գրված բառերի հոմանիշները:

Լուռ ու մունջ – սուս ու փուս
Դատարկ – փուչ, սին
Երկյուղ – վախ, ահ
Միմյանց – իրար
Սաստկանալ – զորանալ, թնդանալ
Փարատել – ապաքինել, բուժել
Ջուլհակ – ոյտայնագործ, կտավագործ
Ճախարակ – ծիծեռնիկ
Հանճար – Տաղանդ
Համբավ – տեղեկություն
Անհամար – անթիվ, անհաշիվ, անչափ, անքանակ

Բացատրի՛ր նարնջագույնով գրված նախադասությունները, արտահայտությունները:

տեսնե ի՞նչ բան է, ի՞նչ է դերվիշի ուզածը, ինչո՞ւ է ժողովրդին սարսափի մեջ գցել – հասկանալ, թե ինչումն է բանը և ինչ է ուզում դերվիշը։

լուն ուղտ շինելով – մեծացնել չնչին բանը

ժանտախտով պիտի դատարկես մեր երկիրը – հիվանդությունից կդատարկվի երկիրը։

ունքը շինելու տեղ, աչքն էլ հանեցին – օգնելու փոխարեն վիճակը ավելի վատացնել։

ծպտված ման էր գալիս Սպահանի Հայոց թաղումը – թաքուն ման էր գալիս Սպահանի Հայոց թաղումը։

Եթե ինձ ճանաչեցիր՝ չլինի թե երևցնես այդ բանը, թող մեր մեջը մնա – ինձ ճանաչեցին, բայց ինձ հայտնի մի դարձրու։

Posted in Մայրենի, Ստեղծագործական աշխատանք

Ես հեքիաթային աշխարհում

Ես հեքիաթային աշխարհում

Մի օր քայլելիս, ես նկատեցի մի գեղեցիկ դուռ։ Այն պատված էր ծաղիկներով և բույսերով։ Նրա վրա գրված էր` «Հեքիաթային աշխարհ»։ Շատ չմտածելով ես բացեցի դուռը և հայտնվեցի Հեքիաթների աշխարհում։ Այնտեղ կային բոլոր հեքիաթային հերոսները, որոնց մասին ես շատ եմ կարդացել։ Ես նայեցի շուրջս և նկատեցի մի փոքր տուն, որը նույնպես պատված էր բույսերով։ Մտնելով այնտեղ ես տեսա բոլոր հեքիաթային հերոսներին։ Նրանք ինձ ողջունելով ասացին.

-Դու ո՞ր հեքիաթից ես, մենք քեզ երբևէ չենք տեսել։

Ես նրանց պատասխանեցի, որ ես հեքիաթից չեմ։

Նրանք ասացին.

-Եթե հեքիաթի հերոս չես, ինչու՞ ես գտնվում այստեղ։

Ես ասացի.

-Ես եկել եմ մարդկանց աշխարհից, որ տեսնեմ բոլոր հեքիաթների հերոսներին։

Նրանք պատասխանեցին.

-Միևնույնն է, շատ ուրախ ենք տեսնել քեզ մեր աշխարհում։

Նրանք ինձ հյուրասիրեցին և պատմեցին նրանց աշխարհի մասին։ Ես ծանոթացա բոլոր հերոսների հետ անձնապես։ Ծանոթացա նաև այն հերոսների հետ, որոնց չէի ճանաչում։ Մենք շատ լավ ժամանակ անցկացրեցինք։ Բայց ես հիշեցի, որ պետք է վերադառնամ տուն` մարդկանց աշխարհ։ Բոլորը շատ տխրեցին, երբ իմացան, որ ես պետք է գնամ։ Նրանք ինձ ճանապարհեցին դեպի դուռը և ես հայտնվեցի տանը։

Posted in Մայրենի

Մայրենի 16. 04. 2021

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

Հատվածը բաժանիր մասերի և վերնագրիր:

Արեգի այցելությունը կապույտ աշխարհ

Արեգը գնա՜ց, գնա՜ց, հասավ Կապույտ աշխարհ. երկինքը` կապույտ, գետինքը` կապույտ, հողը` կապույտ, ջուրը` կապույտ, խոտը` կապույտ, փետը` կապույտ, ծաղիկը` կապույտ: Երկիրը` ավե՜ր, լո¯ւռ, ամայի…

Ժողովրդի պատմությունը

— Ո՞վ կա էստեղ` շունչ կենդանի,- ձեն տվեց Արեգը:
Վախենալով էս ու էն կողմից դուրս եկան գունատ ու նիհար մարդիկ:
— Ի՞նչ է եղել ձեր երկրին, ո՞վ է ձեզ էդպես արել,- հարցրեց Արեգը:
— Երկաթե Ձեռքը, անիրավ Երկաթե Ձեռքը,- սարսափած շշնջացին մարդիկ:
— Ո՞վ է Երկաթե Ձեռքը:
— Մի հրեշ Երկաթե Ձեռք, որ ամեն անգամ դուրս է գալիս ծովի միջից, հափշտակում, քանդում-ավերում է մեր արտն ու անդաստանը, մեր ունեցած-չունեցածը,- բողոքեցին մարդիկ,- ջնջում է մարդկանց, ով առաջ է ընկնում: Մենք հոգնեցինք վարելով ու ցանելով, աշխատելով ու գործելով, նա չհոգնեց թալանելով ու ավերելով :

Արեգը գնում է թագավորի մոտ

— Դե ինձ տարեք ձեր թագավորի մոտ,- ասաց Արեգը:
Մարդիկ ընկան Արեգի առաջն ու տարան իրենց թագավորի մոտ: Կապույտ աշխարհի թագավորն էլ իր ժողովրդի նման գունատ ու նիհար, մռայլ ու տխուր նստած էր գահին, շուրջն էլ մոլորված կանգնած էին իր նազիր-վեզիրները, պալատականները: Արեգը ներս մտավ, երեք անգամ գլուխ տվեց, ձեռքը կրծքին դրեց կանգնեց ու հայտնեց, որ ինքը գնում է Հազարան հավքի հետևից, լսեց էս երկրի ցավը ու եկել է Երկաթե Ձեռքը խորտակելու, երկիրն ազատելու սով ու ավերից:
— Մեղք ես, այ որդի,- ասաց թագավորը,- Երկաթե Ձեռքին ոչ քաջի թուրն է հաղթում, ոչ հսկայի ուժը. գլուխդ զուր տեղը փորձանքի մի տար, որդի։
— Չէ, թագավորն ապրած կենա, ես ինչ որ կանեմ, կտեսնեք,- ասաց Արեգը,- ինձ ծովը տարեք։

Արեգի հաղթանակը

Արեգին տարան ծովը: Թագավորի հրամանով մի ամուր նավ պատրաստեցին Արեգի համար, Արեգը մտավ նավի մեջն ու ընկավ ծովի երեսը: Ծովը մտավ թե չէ, փոթորիկ բարձրացավ, երկինքը մթնեց, ծովն ալեկոծվեց, երկինք ու ծով իրար խառնվեցին, զարհուրելի շառաչյունով ծովի միջից դուրս եկավ Երկաթե Ձեռքը ու բարձրացավ նավի վրա, որ զարկի, խորտակի, հափշտակի: Արեգն աներկյուղ առաջ անցավ, բռնեց Երկաթե Ձեռքն ու էնպես ուժով ոլորեց, որ ահագին ճայթյունով ջարդվեց ու խորտակվեց ջրի մեջ:

Ծովերի ոգիների թագավորի աղջիկը

Երկաթե Ձեռքը խորտակվեց թե չէ, ալիքների միջից դուրս թռավ մի թռչուն, մի մատանի գցեց Արեգի ոտքի տակ ու ծլվլաց.
— Ծովերի ոգիների թագավորի աղջիկն եմ ես: Չար Երկաթե Ձեռքը գերել էր ինձ: Դու խորտակեցիր Երկաթե Ձեռքին ու ազատեցիր ինձ: Ա¯խ, երանի թե օրերից մի օր դու ընկնեիր մեր Մշտադալար Այգին, որ քո լավության փոխարեն ես էլ քեզ լավություն անեի: Էսպես ծլվլաց թռչուն-աղջիկը ու զվարթ երգելով` անհետացավ կապուտակ երկնքում, թռա՜վ- գնա՜ց…

Թագավորի առաջարկը

Կապույտ աշխարհի թագավորն իր ամբողջ ժողովրդով դուրս եկավ Արեգի առաջ` երգ ու պարով, հանդեսներով ու օրհնություններով, ոտների տակ ծաղիկներ փռելով, թանկ-թանկ պարգևներով: Էսպես Արեգին առաջն արած` տարան թագավորի պալատը: Թագավորը ժառանգ չուներ, ինքն էլ ծերացել էր, խնդրեց Արեգին մնա իրենց քաղաքում, իր մահից հետո բազմի իր գահին ու իր տեղը թագավորի:
— Չէ, թագավորն ապրած կենա,- պատասխանեց Արեգը,- ես գնում եմ Հազարան Հավքի հետևից, ես պետք է գտնեմ Հազարան Հավքը, տանեմ մեր այգին, որ փուշը նորից վարդ դարձնեմ, գազանը` մարդ:

Թագավորի խորհուրդը

Էստեղ թագավորը Արեգին խորհուրդ տվեց, որ էլի հետ գնա ծովը ու ծովի ոգիների թագավորից ուզի թռչող Քամի Ձին: Արեգը, ծովի ոգիների աղջկա մատանին ձեռին, գնաց ծով ու ձեն տվեց.
— Չքնաղ անունով քո լույս աղջկա
Կանչում եմ, ահեղ ծովերի արքա,
Լսիր անհատակ ջրերի խորքից
Մշտածուփ, անսաստ քո մութ աշխարհքից,
Տուր ինձ Քամի Ձին, թռչող Քամի Ձին,
Որ ես կարոտով` անմար-երկնածին,
Հասնեմ երջանիկ աշխարհքն աննման,
Ուր վարդ է թափում Հավքը Հազարան:
Լսիր ինձ, ահեղ ծովերի արքա,
Առ, նշանն ահա քո սեգ աղջկա,
Տուր ինձ Քամի Ձին` հասնեմ փափագիս,
Էն Հավքը բերեմ, հասցնեմ այգիս,
Փուշը վարդ փոխեմ թովչական երգով,
Ու գազանը` մարդ բանական հոգով:

Քամի Ձին

Էսպես կանչեց, ու փոթորիկը ելավ ծովից, մթնեց երկինք, մթնեց երկիր, ողջ աշխարհքն իրար անցավ, ու ահավոր թոհ ու բոհից, ծովի էն մթին անդունդներից հուր-հրեղեն իր թևերով ցոլաց-ելավ Քամի Ձին: Հասավ Արեգը ձիուն, ձգեց ոսկի սանձը, ճակատը համբուրեց, հեծավ ու թռավ երկնքով անծիր:

քար, ձի, ծով, երկինք բառերին ավելացրու տարբեր վերջավորություններ և կազմիր նախադասություններ:

Քար – քարեր, քարքարոտ, քարանձավ
Ձի – ձիեր, ձիավար, ձիավոր, ձիուկ
Երկինք – երկնային, երկնագույն, երկնքում

Նամակ գրիր Արեգին:

Բարև Արեգ։ Ուզում եմ ասել, որ դու շատ գեղեցիկ անուն ունես։ Ուզում եմ քեզ քաջալերել, որ շարունակես պայքարել նպատակիդ հասնելու համար։ Ուժեղ եղիր և քաջ ու անպայման կգտնես Հազարան Հավքին, որը կիրականացնի քո բոլոր երազանքները։ Երբեք մի հուսահատվիր, պայքարիր մինչև վերջ։

Հատվածը պատմիր Արեգի անունից:

Մի օր, երբ փորձում էի գտնել Հազարան Հավքը, տեսա մի աշխարհ` կապույտ աշխարհ։ Ամենինչը կապույտ էր`  խոտը, ծառերը, հողը։ Չկար վայր, որը ավերված չէր։ Ինձ մոտեցան մարդիկ և պատմեցին, թե ինչու է ամենինչը կապույտ, և թե ինչու է ամենինչը ավերած։ Նրանք ասացին ինձ, որ նրանց երկրում կա մի հսկա` Երկաթե Ձեռքը։ Նրանց պատմածներից հասկացա, որ Երկաթե Ձեռքը շատ ուժեղ է։ Բայց ես չվախեցա նրանից և գնացի թագավորին հայտնելու, որ գնում եմ հաղթեմ նրան։ Թագավորն ասաց, որ ես չեմ կարողանա հաղթել նրան, բայց ես չլսեցի նրան և գնացի դեպի ծով` հաղթելու Երկաթե Ձեռքին։ Թագավորի հրամանով ինձ համար շինեցին ամուր նավ, որի վրա ես գնացի դեպի ծով։ Երկաթե Ձեռքը ինձ տեսնելով, միանգամից ավերեց նավը և փոթորիկ բարձրացրեց։ Ես մոտեցա նրան և կոտրեցի նրա ձեռքը։ Նա խորտակվեց և աշխարհը հանդարտվեց։ Բոլորը ինձ ուրախ դիմավորեցին, նույնիսկ թագավորը առաջարկեց ինձ լինել այդ երկրի թագաժառանգը։ Ես մերժեցի այդ առաջարկը, քանի որ փորձում էի գտնել Հազարան Հավքին։ Հետո ես գնացի ծովային թագավորի մոտ։ Ես խնդրեցի նրան տալ ինձ թռջող ձիուն։

Ո՞վ էր Երկաթե Ձեռքը։

Երկաթե Ձեռքը, դա շատ չար և մեծ հսկա էր։ Նա ավերում էր մարդկանց տները։

Գրիր փոքրիկ պատմություն Երկաթե Ձեռքի մասին:

Մի հեռու երկրում, որի անունն էր կապույտ աշխարհ, ապրում էր մի հրեշ` Երկաթե Ձեռք անունով։ Նա շատ չար էր։ Նա ավերում էր մարդկանց տները ու վախի մեջ պահում բոլորին, մինչև որ հայտնվեց Արեգը` թագավորի որդին։ Արեգը արեգակի նման հզոր էր ու անվախ, այդ պատճառով էլ հաղթեց հսկային։

Ի՞նչ կանեիր Արեգի փոխարեն:

Ես կանեի ամեն ինչը այնպես, ինչպես արեց Արեգը։

Ինչու՞ Երկաթե Ձեռքը հարձակվեց հենց այդ երկրի վրա:

Քանի որ այդ աշխարհն էր տանում դեպի Հազարան Հավքը։

Հատվածը համառոտ՝ 5-7 նախադասությամբ փոխադրիր:

Արեգը հասավ կարմիր աշխարհ և իմացավ մի վիշապի  մասին` Քավթառ Քուրսի մասին։ Նա նաև իմացավ, որ այդ վիշապը բռնել է թագավորի աղջկան` Վարդերին։ Արեգը գնաց թագավորի մոտ և ասաց, որ նա կհաղթի Քավթառ Քուրսին, բայց թագավորը ասաց նրան, որ ով գնացել է, ետ չի եկել։ Արեգը չլսեց և կարողացավ հաղթել նրան։ Բոլորը նրան ուրախ դիմավորեցին։  Թագավորը Արեգին առաջարկեց լինել նրա թագաժառանգը և ամուսնանալ Վարդերի հետ, բայց Արեգը մերժեց նրա առաջարկը։ Փոխարենը Արեգը Քամի-ձիու վրա թռավ գնաց մյուս աշխարհ։

Հատվածիդ դուրս գրիր ածականները:

Լուսեղեն, մշտադալար, անվերջանալի, կանաչ, կարմիր, անթառամ, երփներանգ, բուրավետ, անմահական, զվարթ, անուշ, դրախտային, մեղմ, մարդկային, զմրուխտյա, բյուրեղյա, բաց, ուրախ, հնչուն, քնքուշ

Posted in Մայրենի

Մայրենի 09. 04. 2021

Կարդա՛ «Հազարան հավք»-ի 5-ին և 6-րդ հատվածները՝ ԱՐԵԳՆ ՈՒ ԵՂԲԱՅՐՆԵՐԸ ԳՆՈՒՄ ԵՆ ՀԱԶԱՐԱՆ ՀԱՎՔԸ ՈՐՈՆԵԼՈՒ,  ԿԱԽԱՐԴԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀՆ ՈՒ ՀՍԿԱ ԾԵՐՈՒՆԻՆ։ Կատարի՛ր հատվածների տակ գտնվող առաջադրանքները։

Հարցեր և առաջադրանքներ

Հատվածից դո՛ւրս գրիր 7 անձ ցույց տվող գոյական:
Արան, թագավոր, որդի, Արեգ, տղերք, մարդ, նրանք

Հատվածից դո՛ւրս գրիր 10 իր ցույց տվող գոյական:
Զարդ, այգի, նժույգներ, զենքեր, փուշ, վարդ, տուն, գլուխ, հավք, կծիկ

Հարցեր և առաջադրանքներ

Որտե՞ղ էր նստած սպիտակամորուս ծերունին և ի՞նչ էր անում, դո՛ւրս գրիր այդ հատվածը:

Ճամփաբաժնում էլ նստած է մի սպիտակամորուս ծերունի` գլուխը ամպերում, ձեռին՝ սև ու սպիտակ կծիկներ: Սև կծիկը բաց է թողնում, սպիտակը հավաքում, սպիտակը բաց է թողնում, սևը հավաքում:

Երեք ճամփաներից դու ո՞ր ճանապարհը կընտրեիր, ինչո՞ւ:

Ես Արեգի նման կնտրեի նեղ ճանապարհը, քանի որ Հազարան Հավքը ոչ ոք չի տեսել, հետևաբար այդտեղ ոչ ոք չի եղել։ Ծերունին ասաց, որ նեղ ճանապարհով երբեք չեն գնացել։ Իսկ Հազարան Հավքը գտնվում է այնտեղ, որտեղ մարդու ոտքը չի եղել։

Օրհնանք, կախարդական, ծերունի բառերից առանձնացրո՛ւ ածանցները, յուրաքանչյուր ածանցով կազմիր երեք բառ:

Օրհնանք – հանք, պարծանք, փորձանք
Կախարդական – բարեկամական, հայկական, տնտեսական
Ծերունի – ծիրանենի, մրտենի, բալենի

սպիտակամորուս, ճամփաբաժան, պապիկ, այգի, հրեշ բառերը բաժանիր բաղադրիչների, յուրաքանչյուրի դիմաց նշիր տեսակը ըստ կազմության:

Սպիտակամորուս – սպիտակ (ածակամ) + ա (հոդակապ) + մորուս (արմատ), բարդ բառ
Ճամփաբաժան – ճամփա (արմատ) + բաժան (արմատ), բարդ բառ
Պապիկ – պապ (արմատ) +իկ (ածանց), ածանցավոր բառ
Այգի – պարզ բառ
Հրեշ – պարզ բառ

Հատվածը պատմի՛ր ծերունու անունից:

Մի անգամ ես տեսա, որ հեռվից գալիս են երեք տղա։ Նրանք մոտեցան ինձ և խնդրեցին ցույց տալ նրանց ճանապարհը դեպի կախարդական աշխարհը։ Ես նրանց առաջարկեցի երեք ճանապարհմեծ ճանապարհը, միջակ ճանապարհը և նեղ ճանապարհը։ Մեծ որդին ընտրեց մեծ ճանապարհը, միջնեկը միջակը ,իսկ փոքր տղան նեղը։ Մեծ և միջին որդիները գնացին առանց խորհուրդ լսելու, իսկ փոքրին ես ասացի, որ այդ ճանապարհը շատ վտանգավոր է։ Ի զարմանս ինձ նա չփոխեց իր որոշումը և գնաց նեղ ճանապարհով։ Նա նույնիսկ չփոխեց իր ճանապարհը, երբ ես նրան հայտնեցի, թե ինչ կարող է պատահել նրա հետ այդ ճանապարհին։

Posted in Մայրենի

Մայրենի. Ինքնաստուգում 5.2-րդ դասարան

Ինքնաստուգում
5-րդ դասարան

1.Բառերը բաժանի՛ր երկու խմբի՝ գոյականների և ածականների: (2 միավոր)

ածականներ – Մեծ, սպիտակ, աշխատասեր, հայտնի, աշնանային, ամենագեղեցիկ,անսիրտ, ժողովրդական, ընկերական, ձմեռային
գոյականներ – տուն, համակարգիչ, կաղնի, աղջիկ, Հայաստան, կրթահամալիր, Աննա, Սարգիս, գարուն, սեր, պատմություն, գարուն, Սևան

  1. Հյուրանոց, ընկերություն, թխվածք, գառնուկ, ծաղկաստան, անսիրտ, տհաս բառերից առանձնացրո՛ւ ածանցները,յուրաքանչյուր ածանցով կազմի՛ր երեք բառ: (2 միավոր)

Հյուրանոց – անոց (ածանց) – աղբանոց, դարբնոց, գոգնոց
Ընկերություն – ություն (ածանց) – ուրախություն, երջանկություն, հյուրասիրություն
Թխվածք – ածք (ածանց) – ասացվածք, գրվածք, դարձվածք
Գառնուկ – ուկ (ածանց) – խղճուկ, կարմրուկ, խոզուկ
Ծաղկաստան – ստան (ածանց) – Հայաստան, Պարսկաստան, Հնդկաստան
Անսիրտ – ան (ածանց) – անգութ, անտուն, անխոհեմ
Տհաս – տ (ածանց) – տգետ, տնանկ, տխմար

4․ Բացատրի՛ր սիրտը բացել, սիրտ անել, գլուխ տալ, գլուխ ջարդել, ականջին օղ անել, ականջը տանել դարձվածքները։ Սրտի, գլխի և ականջի մասին գրի՛ր ուրիշ դարձվածքներ: Օգտվի՛ր դարձվածքների բառարանից։ (2 միավոր)

Սիրտը բացել – անկեղծանալ
Սիրտ անել – մխիթարել
Գլուխ տալ – պայքարել
Գլուխ ջարդել – հասնել ուզածին
Ականջին օղ անել – ճիշտ եզրակացություն անել
Ականջը տանել – ձանձրացնել

  1. Գրի՛ր տրված նախադասությունները՝ որոշելով տեսակը (պարզ համառոտ, պարզ ընդարձակ): Գտի՛ր տրված նախադասությունների գլխավոր անդամները, ներկի՛ր (ենթական՝ կարմիր գույնով, ստորոգյալը՝ կապույտ): (1 միավոր)

Որդին շատ հմուտ գործակատար է դառնում։ – պարզ ընդարձակ

Ժամանակ է անցնում:

  • պարզ համառոտ
    Երեկոյան քահանան տիրացուի հետ գնում է վաճառականի տուն:
  • պարզ ընդարձակ
    Թագավորը մարդ է ուղարկում դահիճների մոտ:
    պարզ ընդարձակ
    Դահիճները տանում են:
  • պարզ համառոտ
    Գալիս է գործակատարը։
  • պարզ համառոտ
  1. Տրված նախադասությունները համառոտի՛ր: (1 միավոր)

Երկրորդ անգամ է հարցնում թագավորը վաճառականին:

  • Թագավորը հարցնում է։

Գործակատարը պատմում է գործի ամբողջ պատմությունը – Գործակատարը պատմում է։